• Θέατρο Altera Pars
  • 210 3410011
  • info@alteraparstheater.gr

Μήδεια

Μήδεια

του Ζαν Ανούιγ

 

ΕΝΑΡΞΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ: 8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

 

Η Μήδεια του Ανούιγ είναι μια γυναίκα που διεκδίκησε το απόλυτο… στη ζωή… στον έρωτα. Υπερέβη την κοινωνική δεοντολογία, υπερέβη τον καθωσπρεπισμό της.

Ως γνήσια ηρωίδα το παίρνει πάνω της… αναλαμβάνει, απαιτεί… αρνείται να γεράσει, αρνείται να συμβιβαστεί …να ενταχθεί στον κόσμο των ενηλίκων…

 

 

Γιατί η Μήδεια είναι να υπακούει, να χαμογελάει, να στολίζεται για να του αρέσει. Έπρεπε να του πάνω απ’ όλα ένα αθώο κορίτσι, μια μικρή κόρη, αγνή και απαιτητική. Μια γυναίκα που εξακολουθεί να πιστεύει στα παραμύθια. Βιώνει το κοριτσίστικο παραμύθι της , ακολουθεί τον πρίγκιπά της στη δική του εκστρατεία. Για χάρη του πρόδωσε, σκότωσε, έσφαξε… κι αν τη λένε ανυπότακτη, εκείνη είναι δοσμένη ολόψυχα… σύγκορμα… στο μοναδικό ναύτη της δικής της εκστρατείας. Έπρεπε να δώσει το Χρυσόμαλλο Δέρας που τόσο ήθελε, να τον περιμένει ξαπλωμένη… ορθάνοιχτη. Κι όταν ο πρίγκιπας, ο ξακουστός Ιάσονας, αποφασίζει να γίνει άνθρωπος , να συμβιβαστεί “ταπεινά”, όπως έκαναν και οι άλλοι πριν από αυτόν και πιο απλά από αυτόν… όταν την εγκαταλείπει… το αθώο κορίτσι πεθαίνει.
Το απόλυτο γίνεται σχετικό… Ο έρωτας, πορνεία… Τότε η οργή της ξυπνά… Η ηρωίδα μέσα της ξαναγεννιέται… και χτυπά θανάσιμα. Ο Jean Anouilh χρησιμοποιεί το μύθο της βάρβαρης πριγκίπισσας, της «παιδοκτόνου» Μήδειας, για να μας δώσει μέσα σ’ ένα φλογερό και παθιασμένο περιβάλλον… μαθήματα ανθρωπιάς, μαθήματα αξιοπρέπειας, μαθήματα ζωής.

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΡΓΟΥ 
Μετά από μια δεκαετή περιπλάνηση γεμάτη περιπέτειες, γεμάτη εγκλήματα, το μοιραίο ζευγάρι Μήδεια – Ιάσονας καταφθάνει στο λιμάνι της Κορίνθου, με την ελπίδα να βρει άσυλο και ειρήνη. 

Η Μήδεια αναμένει μαζί με τα παιδιά της και την Τροφό, την επιστροφή του αγαπημένου της. Ο χωρισμός θα ήταν πρόσκαιρος. Ήχοι πανηγυριού, που ακούγονται από μακριά, την αναστατώνουν. Η διαίσθηση της, της αποκαλύπτει το μεγάλο μυστικό… της το επιβεβαιώνει η έλευση ενός φαντάρου σταλμένου από τον ίδιο τον Ιάσονα. Ο αγαπημένος της πρόκειται να παντρευτεί την επόμενη κιόλας μέρα, την κόρη του τοπικού άρχοντα. Οι συμμαχίες και τα συμφέροντα αποδεικνύονται πιο ισχυρά απ’ τον απόλυτο έρωτα που βίωσε επί 10 χρόνια το καταραμένο ζευγάρι.

Σαν να μην έφτανε αυτό έρχεται αυτοπροσώπως ο ίδιος ο άρχοντας του τόπου να της επιβεβαιώσει επισήμως την είδηση … να διώξει τη ‘’βάρβαρη’’ μακριά από την πόλη του. Της ανακοινώνει ότι τα δύο της παιδιά θα παραμείνουν στην Ελλάδα, ακολουθώντας τον πατέρα τους, στο συμβιβασμό του. 
Η Μήδεια επιδιώκει να τον πείσει να συναντήσει έστω και για λίγο τον σύντροφό της, να προστατέψει ό,τι μπορεί από τα παιδιά της. Το μόνο που καταφέρνει… να πείσει τον Κρέοντα να την αφήσει με τα παιδιά της για μια τελευταία νύχτα. Η έλευση του Ιάσονα κατά τη διάρκεια αυτής, η τελευταία τους συνάντηση ξετυλίγει το κουβάρι μιας σχέσης που αντικατοπτρίζει την αιώνια διαμάχη των δύο φύλων. Τη διαμάχη δύο κόσμων.

Εξηγήσεις δίνονται εκατέρωθεν αλλά το τελικό αποτέλεσμα δε μπορεί να είναι τίποτα άλλο, παρά ένας οδυνηρός χωρισμός.

Θολωμένη από την οργή και την πίκρα της η «βάρβαρη» πριγκίπισσα καταστρώνει το μοιραίο σχέδιο εκδίκησης. Δίνει οριστικό τέλος και ξεριζώνει για πάντα από μέσα της ό,τι έχει σχέση με τον άπιστο σύντροφό της.

Σκοτώνει τα παιδιά της, καίει τα πάντα, αυτοκτονεί μπροστά στα μάτια του Ιάσονα, θέλοντας να “μην αφήσει τίποτα πίσω της, παρά μια μαύρη κηλίδα”.

 

Και η ζωή συνεχίζει την πορεία της…

 

ΠΑΡΑΓΩΓΗ: ALTERA PARS 
ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ: ΚΑΛΛ/ΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Δ.ΒΟΛΟΥ – Κ.Ε. 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ: 

Μετάφραση/Απόδοση: Πέτρος Νάκος, Μίνα Χειμώνα
Σύλληψη/Σκηνοθεσία: Πέτρος Νάκος
Ζωγραφική/Γλυπτική: Σταύρος Διακουμής 
Κοστούμια: Δέσποινα Χειμώνα
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Μουσική Επιμέλεια: Δημήτρης Παπασπυρόπουλος 
Επιμέλεια Κίνησης: Μαρία Αλβανού
VideoArt: 2forMotion (Αγγελίνα Βοσκοπούλου - Στέλιος Σάρρος) 

 

Ηθοποιοί:
Μήδεια: Μίνα Χειμώνα
Ιάσων: Πέτρος Νάκος
Τροφός: Αλέκα Τουμαζάτου 
Κρέων: Χρήστος Χαρμπάτσης 
Νεαρός: Σίμος Κυπαρισσόπουλος

 

 

Βίντεο της παράστασης

 

 

Κριτικές

«…Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό ανέβασμα του έργου, ο νεαρός σε ηλικία σκηνοθέτης προτείνει σύγχρονη απόδοση των κειμένων και των ηθοποιών, ενώ η μεγάλη εμπειρία των πρωταγωνιστών, εγγυάται την άρτια υποκριτική στάθμη της παράστασης». ΝΕΟΣ ΤΥΠΟΣ :Παρασκευή 12 φεβρ.2010

 

«…Ο Πέτρος Νάκος, χρησιμοποιώντας μια πολύ καλή μετάφραση, που υπογράφει η «Altera Pars», άφησε τους ήρωές του σε μια σκοτεινή, θολή ατμόσφαιρα, σαν μετά από μάχη, με κυρίαρχο στη σκηνή ένα ρίνγκ όπου η Μήδεια θα δώσει κατά του Ιάσονα τον τελικό, υπέρ πάντων αγώνα από τον οποίο κανένας δεν θα βγει νικητής.» Σαρηγιάννης Γιώργος: Τα Νέα, 24-25 Απριλίου 2010

 

«…Για χάρη του έρωτα η Μήδεια γίνεται αλύγιστη "φαρμακίς" σκοτώνει πρώτα τον πατέρα της , τον αδερφό της και ο αιμάτινος κύκλος ολοκληρώνεται με τον χαμό των παιδιών της. Ο Κρέων δίχως μεγαλοπρέπεια, παρουσιάζεται με το σύγχρονο πρόσωπο της εξουσίας, λαϊκός εξουσιαστής, ασυγκίνητος από την συμφορά....την σύγχρονη καυτή αλήθεια της ανθρωπότητας. Η παράσταση είναι ιδιαίτερη, συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές, ιδιαίτερα στην Μίνα Χειμώνα για την ηθοποιία της. Νομίζω πως η σκηνοθεσία του Πέτρου Νάκου είναι καταπληκτική το ίδιο και η μουσική του Παπασπυρόπουλου, τα μοντέρνα κοστούμια της Δέσποινας Χειμώνα.»
Η παράσταση εκτυλίσσεται ανάμεσα σε ταράτσες και χαμηλότατης κοινωνικής αίγλης μαγαζάκια. Ξεκινά με μια ανήκουστη εγκυμοσύνη και μια αδιάφορη αυτοκτονία. Η εγκυμοσύνη πολυσυζητείται ενώ η αυτοκτονία σχεδόν αποσιωπάται... Σε μια εποχή που οι “υπηρεσίες” ήταν must σε όλα τα “καλά σπίτια”. Κορίτσια – νέα κορίτσια, μικρά κορίτσια – που έρχονταν στην πόλη για να λυτρωθούν από την πείνα της επαρχίας και το κοινωνικό πολλές φορές στίγμα· τη σχέση τους με κάποιο κομμουνιστή συγγενή. Η μετεμφυλιακή Αθήνα σε όλο της το μεγαλείο!
Χαρά Κιούση, www.news247.gr, 18 Απριλίου 2010

 

ΜΙΑ ΜΗΔΕΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΕΛΕΤΟΥΡΙΓΙΚΗΣ ΜΑΓΕΙΑΣ Ο ρόλος της Μήδειας είναι μια πρόκληση για τον σύγχρονο ρασιοναλιστικό χριστιανικό δυτικό πολιτισμό μας. Μια αιμοσταγής μαύρη μάγισσα από τα βάθη της Ανατολής που κατέχει απόκρυφες τεχνικές εξασφάλισης της αιώνιας νεότητας, της ευγονίας, αλλά που στερείται κάθε αναστολής να σκοτώσει ανελέητα, να αφανίσει με τον πιο φρικτό τρόπο τους εχθρούς της, ακόμα και τους εξ αίματος συγγενείς της, όταν σταθούν εμπόδια στ ην εκπλήρωση των απολύτως εγωιστικών, ατομιστικών αυθαίρετων, παράλογων, παρορμητικών, ενστικτωδώς τιθεμένων στόχων της. Είτε πρόκειται για την Μήδεια του Ανούιγ, το πρόβλημα παραμένει το ίδιο. Πώς παρουσιάζεις στη σκηνή αυτό το ξωτικό χωρίς να σοκάρεις τους θεατές; Πώς κρατάς τις ευαίσθητες ισορροπίες ανάμεσα στην ταύτιση του κοινού με την δαιμονική βάρβαρη γυναίκα, και την αποστασιοποίηση του κοινού από την ωμή, απροκάλυπτη βιαιότητα; Καμία μοιχεία δεν δικαιολογεί το σφάξιμο των ίδιων σου των τέκνων. Τουλάχιστον όχι στον σύγχρονο δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό μας. Άρα, τι κάνουμε; Ποιο σκηνοθετικό όραμα μπορεί να γεφυρώσει τα ασυμβίβαστα; Ποια ηθοποιός θα κινηθεί με αρμονική ευλυγισία ανάμεσα στο τερατώδες και στο λογικό; Στη «Μήδεια» του Ευριπίδη υπάρχει ένας μακρύς αγώνας λόγων, μεταξύ Μήδειας και Ιάσονα, όπου και οι δύο επιχειρηματολογούν «εν ψυχρώ» σε ίσους χρόνους, λες και βρίσκονται σε δικαστήριο της αρχαίας Αθήνας, αντιτάσσοντας λογικά επιχειρήματα, λες και εκδικάζεται αγωγή διαζυγίου σε ένα σύγχρονο πρωτοδικείο, χωρίς ύβρεις, υστερίες και μάταιους θεατρινισμούς. Στη Μήδεια του Ανούιγ, επίσης αυτοψυχαναλύονται ομιλώντας ο Ιάσονας και η Μήδεια, λίγο πριν το βίαιο τέλος. Στην συμπαραγωγή του «Θεατρικού Οργανισμού ALTERA PARS» και του «Καλλιτεχνικού Οργανισμού – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Δήμου Βόλου- Κ.Ε», είδα με πολύ ενδιαφέρον τη «Μήδεια» του Ανούιγ σε σκηνοθεσία Πέτρου Νάκου, με τον ίδιο στο ρόλο του Ιάσονα και τη Μίνα Χειμώνα στο ρόλο της αιμοσταγούς μάγισσας Μήδειας, και θαύμασα τις παλινδρομούσες ισορροπίες που βρήκαν αυτοί οι δύο έμπειροι θεατράνθρωποι μεταξύ ωμού ρεαλισμού και ελεγχόμενου ονειρικού, μαγικού σουρεαλισμού. Ειδικά στην σχεδόν κινηματογραφική κεντρική σκηνή της σύγκρουσης των δύο πρώην εραστών και συζύγων, ο θεατής παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα το έρεβος και το μεγαλείο αυτών των δύο υπάρξεων που αναγκάζονται ν’ αλλάξουν πορεία, αλλά δεν μπορούν να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλον. Πολύ ενδιαφέρουσα η σκηνή της μαγικής, της τελετουργικής αφύπνισης, της τρομακτικής ενέργειας της κουνταλίνι, όταν η βάρβαρη μάγισσα «ξαναβρίσκει» τον εαυτό της –όπως άλλωστε της ζήτησε ο πρώην σύζυγός της «να είναι ο εαυτός της». Πάνω σε μία ρωμαϊκού τύπου αρένα κι αφού έχει τελειώσει η λεκτική μονομαχία των δύο πρωταγωνιστών, η Μίνα Χειμώνα χορεύει οργιαστικά, σε διονυσιακή σχεδόν έκσταση, χτυπώντας τις πατούσες της δυνατά στο πάτωμα σαν να πρόκειται να τρυπήσει το έδαφος και να βγει στον πυρωμένο πυρήνα της γης, σα να πρόκειται να ζεστάνει τον κόκκυγά της με τη λάβα των ηφαιστείων, σα να πρόκειται να βουτήξει τι ερπετό της σπονδυλικής της στήλης στο άρρητο δισκοπότηρο της Γαίας…Δεν έχω λόγια για να περιγράψω αυτή τη μεγαλειώδη σκηνή, όπου σκηνοθέτης και ηθοποιός επιτυγχάνουν να δικαιολογήσουν σκηνικά, τους αποτρόπαιους φόνους των αθώων τέκνων από την ίδια τους τη μάνα. Περιμένω να δω την εξαίρετη ηθοποιό και θεατρολόγο Μίνα Χειμώνα στην ορχήστρα της Επιδαύρου να ερμηνεύει τη «Μήδεια» του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία του Πέτρου Νάκου, που έχει, νομίζω, «καινήν γλαύκαν» να κομίσει στην ερμηνεία του αρχαίου δράματος. Αυτή η «ροκ-διονυσιακή» προσέγγισή του σε ετερόκλητα θεατρικά έργα είναι μια σημαντική παρακαταθήκη , κι –ελπίζω- ικανή και αναγκαία συνθήκη για να τον εκτινάξει στον γαλαξία των μεγάλων σκηνοθετών του νέου ελληνικού θεάτρου. Για λόγους θεατρικής δικαιοσύνης – και παρ’ όλο που οι δύο πρωταγωνιστές έκλεψαν την παράσταση- οφείλω να τονίσω την εξαίρετη, συγκρατημένα ρεαλιστική ερμηνεία της Αλέκας Τουμαζάτου που έδωσε μια Τροφό ιδιαίτερα προσγειωμένη και αχόρταγη για τις χαρές της ζωής. Επαρκής –αν και κάπως πομπώδης- ο Χρήστος Χαρμπάτσης ως Κρέων, προσεκτικός και κάπως αμήχανος ο Σίμος Κυπαρισσόπουλος στο ρόλο του φοβισμένου Νεαρού που φέρνει –δυο φορές- τα κακά μαντάτα στην αιμοσταγή, τρομακτική μάγισσα. Ιδιαίτερα ατμοσφαιρικοί και λειτουργικοί οι φωτισμοί του Παναγιώτη Μανούση, η ζωγραφική-γλυπτική του Σταύρου Διακουμή, τα κοστούμια της καλαίσθητης Δέσποινας Χειμώνα. Διακριτική η μουσική που επιμελήθηκε ο Δημήτρης Παπασπυρόπουλος. Πλαστική και ρεαλιστικά αφαιρετική η κίνηση των ηθοποιών που δίδαξε η Μαρία Αλβανού. Το video art 2forMotion που φιλοτέχνησαν η Αγγελίνα Βοσκοπούλου και ο Στέλιος Σάρρος συμπλήρωσε με άκρως αισθητικό τρόπο την αναίτια βιαιότητα στη σκηνή της τεκνοκτονίας. Τη μετάφραση-απόδοση του κλασικού κειμένου του Jean Anouilh υπογράφει η ομάδα Altera Pars. Μα χάθηκαν οι καταξιωμένοι λογοτέχνες-μεταφραστές, ή να υποθέσω ότι λόγοι οικονομικής λιτότητας οδήγησαν σε αυτή την αναγκαστική επιλογή; Κων. Μπούρας, θεατρολόγος. ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ (Περιοδικό και εκδόσεις. Έτος 29, τεύχος 149, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2010)